Artikel Roden

Algemeen

Roden (Noordenvelds: Roon) is een dorp in het noorden van de provincie Drenthe, ongeveer vijftien kilometer ten zuidwesten van de stad Groningen.
Tot 1 januari 1998 was Roden een zelfstandige gemeente. Bij de laatste gemeentelijke herindeling van Drenthe in 1998 ging de gemeente op in de gemeente Noordenveld. Het dorp heeft ongeveer 15.000 inwoners.

Roden is vanouds een echt Drents brinkdorp. Deze brink is de plaats waar meerdere keren per jaar een kermis wordt gehouden. Op de brink staat een standbeeld van Ot en Sien. In 2005-2006 is het winkelcentrum na een uitgebreide verbouwing behoorlijk veranderd.

Historie

De geschiedenis van Roden gaat terug tot de Middeleeuwen en loopt grotendeels parallel met die van de meeste Drentse esdorpen. Door toenemende boskap werd langzaam meer bouwland in gebruik genomen. Roden lag precies op de overgang van zandgronden en veengebieden, met hier en daar potklei.
Roden ontwikkelde zich vooral op agrarisch gebied, waarbij de hopteelt steeds belangrijker werd, met name tussen 1600 en 1850. Afnemers waren vooral bierbrouwerijen in de Stad Groningen. Later nam deze vorm van inkomsten af en moesten er andere mogelijkheden gezocht worden. Deze werden met name gevonden in het vanaf 1900 grootschalig ontginnen van de uitgestrekte heidevelden ten zuiden en westen van het dorp, respectievelijk het Steenberger- en Roderveld. Tot die tijd was het land grotendeels gemeenschappelijk bezit van alle boeren, verenigd in de zogeheten ‘marke'. De landerijen werden bij loting verdeeld. De huidige Roder nie uwbouwwijk Vijfde Verloting is hiernaar vernoemd, dit was het 5e stuk land.
Roden nam mede hierdoor in omvang toe en er ontstond naast veeteelt en vrij bloeiende pluimveehouderijen enige agrarische industrie. Hierbij was de scheepvaartverbinding over de Rodervaart en via het Leekstermeer naar Groningen van belang. 
Meer ontwikkeling bracht de aanleg van een spoorlijn tussen Drachten en Groningen door Roden in 1913. Na 1948 was deze slechts in gebruik voor het vervoer van goederen, totdat de verbinding begin jaren 80 werd opgeheven. Vlak na de oorlog was Roden weliswaar iets groter dan de andere plaatsen in Noord-Drenthe, maar meer dan een dorp met ruim 2.000 inwoners was het niet.
Hier kwam in 1959 verandering in, toen de plaats aangewezen werd als industriekern. De gunstige ligging in een groen gebied niet ver van Groningen, trok zeer diverse bedrijvigheid aan en gaandeweg steeds meer forenzen uit Groningen. Het inwonertal nam gestaag toe en gebruikmakend van de beschikbare ruimte werden zorgvuldig in het landschap groene, ruim opgezette woonwijken aangelegd, terwijl de industrie zich concentreerde op aanvankelijk een groot bedrijventerrein aan de oostkant van de plaats. Tot op heden is alle industrie hier geklusterd en niet verspreid over de plaats, zoals dikwijls elders.

Voorzieningen     

Roden heeft tegenwoordig een belangrijke centrumfunctie, met een uitgebreid industriegebied en een groot aantal winkels. De groei veranderde Roden van een authentiek dorp in een verstedelijkte plaats, veel oude gebouwen  zijn hierbij afgebroken en vervangen door een modern winkelcentrum. Vrijwel alles is voorhanden, eventueel liggen  Groningen en Assen in de buurt.

Bijzonderheden

Wat volgens velen ook gebleven is in Roden, is de traditionele gezelligheid, onderstreept door de vele jaarlijkse activiteiten. Landelijke bekendheid kreeg de plaats door tv-spotjes van de plaatselijke Kampeerhal.

Iedere 4e dinsdag van september vindt de Rodermarkt plaats. Dit is van oorsprong een vee- en warenmarkt. De markt trekt vele duizenden bezoekers uit de wijde omgeving.

Havezathe Mensinge is tegenwoordig deels museum en deels in gebruik als huisvestin g van enkele bedrijven.  Aan het landgoed grenst het natuurgebied Mensinge met vrij toegankelijke uitgestrekte bossen.
Ook is op het landgoed in de voormalige boerderij Winsinghhof een cultureel centrum gevestigd.

Het aangezicht van de brink wordt bepaald door de Catharinakerk, voor het eerst vermeld omstreeks 1139.

Nederlands Museum Kinderwereld, dat sinds 1970 bestaat, beschikt over een onvoorstelbare collectie oud en antiek speelgoed en alles wat op het kinderleven betrekking heeft.