Artikel Peize

Algemeen

Peize ligt in het noorden van de provincie Drenthe, ongeveer tien kilometer ten zuiden van de stad Groningen. Tot en met 1997 was het de hoofdplaats van de gemeente Peize, die in 1998 is opgegaan in de nieuwe gemeente Noordenveld. In de loop der jaren heeft Peize zich ontwikkeld als een forensendorp met sterke oriëntatie op de stad Groningen en later ook op het naastgelegen dorp Roden.
Omdat Peize, Altena, Peizerwold en Peizermade dezelfde postcode hebben kunnen afzonderlijke inwoner-aantallen niet gegeven worden. Het aantal inwoners van deze postcode samen is ongeveer 5300.

Historie

Vroeger was Peize een typisch Drents boerendorp met voornamelijk gemengde bedrijven. In de 16e en 17e eeuw stond het dorp bekend om de uitgebreide teelt van hop, vooral gebruikt voor de bierbereiding in de stad Groningen.

De eerste ontwikkeling van Peize vond voornamelijk plaats op de hoger gelegen zandruggen (en ‘horsten'), midden tussen het veen. Ten noorden van Peize lag tot aan de stad Groningen een uitgestrekt laagveenmoeras, de huidige Peizer- en Eeldermaden. Ten zuiden van het dorp bevond zich het zeer grote Bunnerveen, waarvan een restant nog aanwezig is. Het nabijgelegen Peizerdiep is al zeer oud en was een zeer belangrijke rivier, die veel water van wat nu het Drents Plateau is, afvoerde naar de huidige Groninger Kleistreek, richting de Wadden.

Voorzieningen

De vele open plekken en ruime parken en plantsoenen maken Peize tot een vriendelijk dorp, waar enkele oude boerderijen zijn blijven bestaan als bibliotheek of ouderensoos.  Het verenigingsleven is goed voorzien, dit geldt ook voor de sportvoorzieningen. Peize heeft een eigen openluchtzwembad dat in de 60er jaren is gebouwd. Het zwembad wordt sinds 1988 door een grote groep vrijwilligers in stand gehouden. Verder kent Peize een bescheiden bedrijventerrein, een sauna, 2 basisscholen, kinderopvang en diverse eet- en uitgaansgelegenheden.

Bijzonderheden 

Peize heeft een aantal monumentale panden waaronder een middeleeuwse hervormde kerk (een bouwwerk uit de 13e eeuw) en een korenmolen (Paiser Meul). Deze is nog regelmatig in gebruik voor het malen van graan. De molen dateert uit het einde van de 19e eeuw. 

Er is een uitgebreid fietspadennet in en rond Peize.  Diverse fiets- en skeelerroutes naar Groningen, door De Onlanden.

Iedere eerste zaterdag van augustus vindt de Peizermarkt plaats. Rondom deze markt wordt een groot aantal evenementen georganiseerd.