Artikel Een

Algemeen

Een telt ongeveer 850 inwoners en ligt tussen het Drentse Norg en het Friese Haulerwijk. Vanaf 1355 werd er voor het eerst melding gemaakt van Een, maar het dorp werd toen nog afwisselend Ede en/of  Eden genoemd. Later verbasterde dit tot het huidige Een. Waarschijnlijk stamt de naam af van het woord ede(n), dat brandhout of brandturf betekent.

Historie

Al in de bronstijd werd het gebied bewoond, meestal op de zandrug waarop het dorp ligt. De zandrug vormde een zeer belangrijke verbinding (handelsroute) tussen Friesland en Groningen.  Een bestond uit drie delen die samen een ‘marke' vormden, een soort vrijwillige coöperatie. In de 19e eeuw werden de gemeenschappelijke gronden verdeeld en nam de bevolking toe, waardoor de dorpsdelen aan elkaar groeiden. Ook de ontginning van het grote Eenerveld en het verderop gelegen Steenbergerveld in de 19e en 20e eeuw droeg bij aan de ontwikkeling. Er verrezen hier grote boerderijen, met name tussen Een en Een-West en rond de buurtschap Amerika. In het midden van de 20e eeuw was het dorp bekend vanwege de Kapper van Een, een dorpsgenoot die beweerde een wondermiddel uitgevonden te hebben tegen kaalheid. Van heinde en verre kwamen mensen dit uitproberen. Toen na verloop van tijd succes uitbleef, moest de man vluchten.

Voorzieningen

In het dorp is veel bedrijvigheid. Even ten noorden van het dorp ligt aan de Hoofdstraat een recent gebouwde plaggenhut in originele stijl. De hut is zeer populair bij jonggehuwden.  Daarnaast zijn er nog diverse middelgrote en kleine bedrijven waaronder een cafe-slijterij, een heuse herberg, een loon- en landbouwmechanisatiebedrijf en diverse agrarische- en bouwondernemingen. Verder zijn er enkele collectieve voorzieningen en verenigingen zoals een dorpshuis, een ijsbaan,  twee kerken, een christelijke en een openbare basisschool. Sportievelingen kunnen zich met voetbval, volleybal en gymnastiek uitleven bij sportvereniging S.V. Een.  Biljarters en scheuvellopers kunnen terecht bij biljartclub De Keu en bij ijsvereniging Hou Steek.

Bijzonderheden 

In Een vindt elk jaar in de zomer een dorpsfeest plaats. Een week lang zijn in het dorp tal van activiteiten waaraan ook veel plaatselijke middenstanders hun steentje bijdragen.