Artikel Wie mag kiezen en gekozen worden

verkiezingenKiesrecht

Dat het volk een volksvertegenwoordiging kiest behoort tot één van de kenmerken van een democratie. Kortom, een volksvertegenwoordiging wordt door en uit het volk gekozen.
Volgens artikel 4 van onze Grondwet mogen dan ook alle Nederlanders kiezen en gekozen worden, behalve bij de wet gestelde beperkingen.

Wie mogen in Nederland kiezen

Volgens de grondwet mag iedere Nederlander kiezen en gekozen worden. Het begrip “Nederlander” wordt uitgelegd als “Nederlandse staatsburger”. Kiesrecht is dus gebonden aan staatsburgerschap, in tegenstelling tot veel andere grondrechten.

Toch mogen niet alle Nederlandse staatsburgers stemmen, want bij wet zijn uitgezonderd de Nederlanders die:

  • Jonger dan 18 jaar zijn;
  • Van het kiesrecht zijn ontzet bij een rechterlijke uitspraak;
  • Op grond van een rechterlijke uitspraak wegens een geestelijke stoornis onbekwaam zijn rechtshandelingen te verrichten.

Nederlanders die niet in Nederland wonen hebben wel stemrecht voor de Europese- en Tweede Kamerverkiezingen.

Bij gemeenteraadsverkiezingen komt onder voorwaarden aan niet-Nederlanders het actief en passief kiesrecht toe. Niet-Nederlanders die op de dag van de kandidaatstelling ten minste vijf jaar onafgebroken legaal in Nederland verblijven, hebben onder dezelfde voorwaarden als Nederlanders kiesrecht voor de gemeenteraadsverkiezingen.

Niet-Nederlanders die onderdaan zijn van een lidstaat van de Europese Unie hebben onder dezelfde voorwaarden als Nederlanders kiesrecht voor de gemeenteraadsverkiezingen.

Vereisten voor passief kiesrecht

De vereisten voor het passief kiesrecht zijn dezelfde als die van het actief kiesrecht. Met andere woorden, mensen die mogen kiezen, mogen ook gekozen worden.