08-02-2012
U bent hier: Bestuur en Organisatie » Gemeenteraad » Dualisme
Dualisme
Per 7 maart 2002 is de wet Dualisering gemeentebestuur in werking getreden. Dit betekent dat het bestuur van de gemeente op een andere manier werkt dan voor die datum. De basis voor het nieuwe, dualistische stelsel ligt in de andere verdeling van taken en bevoegdheden tussen burgemeester, wethouders en raadsleden. Met het dualisme wordt grotere transparantie en openheid nagestreefd. Tevens moet het voor burgers duidelijker worden waar hij met zijn verhaal terecht kan. Op deze pagina staan de belangrijkste zaken op een rijtje.
De gemeenteraad
De gemeenteraad bestuurt op hoofdlijnen. In de taken en bevoegdheden van de gemeente als bestuurlijke organisatie verandert er niets. De raad stelt kaders, controleert het college en keurt de begroting goed. De raad heeft een aantal instrumenten om het college te controleren. Het gaat dan bijvoorbeeld om het recht om vragen te stellen, het recht van initiatief of het recht om een wethouder te ontslaan. De raad krijgt voor de logistieke ondersteuning en het verder implementeren van het dualisme ondersteuning van een raadsgriffie. Een andere belangrijke toevoeging is het 'recht op onderzoek'. De raad kan een onderzoek starten wanneer raadsleden vermoeden dat er op een bepaald moment iets is misgegaan.
Raadscommissies
De gemeenteraad heeft een raadscommissie ingesteld ter voorbereiding van de raadsvergaderingen. Bij commissievergaderingen heeft het publiek heeft het recht om in te spreken. Dat spreekrecht beperkt zich tot de punten die op de agenda van de commissievergadering staan. Insprekers kunnen zich van tevoren melden bij de secretaris van de commissie. De maximale inspreektijd is 15 minuten, deze tijd wordt verdeeld over het aantal sprekers.
De burgemeester
De burgemeester is voorzitter van het college van burgemeester en wethouders, waarin hij optreedt als beleidscoördinator. Hij is tevens voorzitter van de gemeenteraad. Als hij er niet is wordt hij in het college vervangen door de loco-burgemeester (één van wethouders). Bij afwezigheid wordt hij als raadsvoorzitter vervangen door een raadslid en niet, zoals voor de dualisering, door een wethouder. Een ander nieuw element in de taken van de burgemeester is het burgerjaarverslag. Hierbij moet hij aandacht besteden aan de wijze waarop de gemeente met de burger omgaat bij de dienstverlening, de klachtenafhandleiding en de procedure op het gebied van burgerparticipatie.
De wethouders
Wethouders zijn niet langer raadslid. Net als in de Haagse politiek een minister geen kamerlid kan zijn, geldt voor de wethouder dat hij of zij de raadszetel moet opgeven na benoeming tot het wethoudersambt.
Omdat de rollen van bestuurders (wethouders) en volksvertegenwoordigers (raadsleden) uit elkaar worden getrokken, kunnen wethouders ook van buiten de raad worden gehaald (direct uit het bedrijfsleven bijvoorbeeld). De gemeenteraad stelt de grote lijnen vast en controleert of deze door bestuurders goed worden uitgevoerd. Het ligt daarom voor de hand dat de bestuurders zichzelf niet controleren (wat het geval zou zijn als ze ook lid van de raad zouden zijn).
Indien de gemeenteraad besluit (een) raadscommissie(s) in te stellen, is de wethouder hier geen lid van. Hij of zij kan wel worden uitgenodigd om zaken toe te lichten of beleid te verdedigen.
Het college
De burgemeester en de wethouders vormen samen het college van burgemeester en wethouders. Het college voert het dagelijks bestuur van de gemeente, voor zover dat niet wettelijk aan de gemeenteraad is opgedragen. Daarnaast heeft het college nog een aantal in de gemeentewet omschreven bevoegdheden. Het college vergadert wekelijks, deze vergaderingen zijn niet openbaar.
Presidium
Het Presidium regelt een aantal werkzaamheden van de gemeenteraad zoals het behandelen van ingekomen stukken, de raadsagenda enzovoort. Het Presidium bestaat uit de fractievoorzitters, de voorzitter van de Raad, de voorzitter van de Raadscommissie en de raadsgriffier en komt bijeen voorafgaande aan de vergaderingen van de Raadscommissie en de Raad. De vergaderingen van het presidium zijn openbaar.
De griffier (raadsgriffie)
Ter ondersteuning van de raad is er een griffier aangesteld. Stukken en brieven die zijn bedoeld voor de raad worden via de griffier verpreid onder de raadsleden. U kunt de griffier dus benaderen als u zich wilt richten tot de raad. De griffier zorgt tevens voor het opstellen van raadsagenda's.
De gemeentesecretaris
De gemeentesecretaris is hoofd van en heeft de eindverantwoordelijkheid voor het goed functioneren van de gemeentelijke organisatie. Tijdens de vergaderingen van de burgemeester en wethouders heeft hij een adviserende rol. De taken rond de raadsvergaderingen die voor de dualisering bij de secretaris lagen zijn nu in handen van de griffier.