U bent hier: Actueel » Nieuws » Vermijd de eikenprocessierups
Vermijd de eikenprocessierups
Gepubliceerd op: 11 mei 2010
Eikenprocessierups
De eikenprocessierups is de larve van een nachtvlinder die haar eitjes legt in de toppen van eikenbomen. Eind april, begin mei komen de rupsen uit de eitjes, waarna ze een aantal keren vervellen totdat ze in juli volgroeid zijn. Na de derde vervelling, tussen half mei en eind juni, krijgen de rupsen de sterk irriterende brandharen. In juli verpoppen de rupsen zich tot een onopvallende grijze nachtvlinder (zonder brandharen).
_263821 "eikenprocessierups-1 (mei 2010)")
Hoe kun je zien dat er eikenprocessierupsen in een eikenboom zitten?
Eikenbomen met eikenprocessierupsen zijn te herkennen aan de specifieke nesten op de stammen of dikkere takken: dichte spinsels van vervellingshuidjes, met brandharen en uitwerpselen. Vanuit deze nesten gaan de rupsen 's nachts groepsgewijs - in processie (lange stoet) - op zoek naar voedsel in de toppen van de boom. Grote groepen eikenprocessierupsen kunnen een eikenboom volledig kaalvreten.
De eikenprocessierups wordt wel eens verward met de spinselmot. Deze rupsen eten verschillende soorten bomen en struiken kaal en kapselen deze in met een dicht wit zijdespinsel.
De eikenprocessierups komt vooral voor in eikenlanen, want behalve dat de rups van eikenblad houdt, wil deze ook graag warmte van de zon hebben. Hier zijn vaak ook minder natuurlijke vijanden van de rups aanwezig. In bosgebieden is door variatie in beplanting vaak een natuurlijk evenwicht en komen minder eikenprocessierupsen voor.
Klachten door brandharen
Er zijn vooral risico's voor de gezondheid in de periode dat de eikenprocessierupsen brandharen krijgen (half mei-juni) en bij verdere verspreiding van deze brandharen uit lege nesten (juli-september). Er hoeft geen rechtstreeks contact met de rups te zijn om klachten te krijgen. De brandharen kunnen ook door de wind meegevoerd worden waardoor ze op de huid of in de kleding terecht komen. De brandharen (± 700.000 per rups) dringen met hun weerhaakjes gemakkelijk in de huid, ogen en luchtwegen. Wat er dan gebeurt lijkt op een allergische reactie. De reacties kunnen van persoon tot persoon sterk verschillen. Bij iemand die vaker met de brandharen in contact komt, kunnen de reacties veel sterker zijn.
De huidirritaties die binnen acht uur optreden, zijn rood en pijnlijk (huiduitslag). Ze gaan gepaard met hevige jeuk, die tot twee weken kan aanhouden. Als de brandharen in de ogen komen, kan binnen enkele uren een rode, pijnlijke en jeukende zwelling en irritatie optreden. Inademing van de brandharen kan leiden tot irritaties (slikklachten) en ontstekingen van het slijmvlies van de neus, keel en luchtwegen. Soms blijkt dat mensen een echte allergische reactie ontwikkeld hebben, zodat klachten veel sneller kunnen optreden.
Ook dieren, vooral honden en paarden, kunnen klachten krijgen wanneer ze in contact komen met de brandharen.
Hoe voorkomt u ongemak?
Wij adviseren u om elk contact met de rupsen en resten ervan te vermijden. Zorg bij een bezoek aan een (natuur-)gebied met eikenprocessierupsen voor goede bedekking van de hals, armen en benen en ga niet op de grond zitten. Waarschuw kinderen voor het gevaar van de rups. Kies wanneer het mogelijk is voor een andere route waar geen besmette bomen staan.
Wat kunt u doen als u klachten heeft?
Ga na aanraking van de rupsen of haren niet krabben of wrijven. Doe voorzichtig de kleding uit om de verspreiding van de brandharen te voorkomen. Strip de huid door met plakband brandharen eraf te halen. Nadat zoveel mogelijk haren zijn verwijderd was de huid en haren goed met water. Spoel de ogen voorzichtig en was de kleding. De klachten verdwijnen in het algemeen binnen twee weken. Een zachte menthol crème kan verlichting geven. Neem bij ernstige klachten contact op met uw huisarts.
Eikenprocessierups gezien?
Mocht u de eikenprocessierups in uw omgeving zien neem dan contact op met de gemeente. Een medewerker van de gemeente komt dan kijken of het de eikenprocessierups betreft en kijken naar bestrijdingsmogelijkheden.
Situatie in Noordenveld
In de gemeente Noordenveld zijn nog geen nesten gevonden, maar we verwachten dat ze binnenkort ook bij ons aangetroffen kunnen worden, vooral in het zuiden van de gemeente. Vorig jaar zijn op diverse plaatsen in de gemeente speciale lokvallen geplaatst. Daarin zijn toen enkele eikenprocessievlinders gevangen. Eind mei gaan we in de grotere dorpen van de gemeente extra vallen plaatsen en vanaf half juni wordt regelmatig gecontroleerd of er vlinders in zitten.
Meer informatie?
Voor meer informatie over bestrijden kunt u contact op nemen met het Meldpunt Leefomgeving, tel. 0900 - 250 50 50 (lokaal tarief). Met vragen over gezondheidseffecten kunt u contact opnemen met de GGD Drenthe, (0592) 30 63 18. Meer informatie staat op de website van het ministerie van LNV. Op http://www.natuurkalender.nl/ kunt u zien waar de eikenprocessierups is waargenomen en kunt u meldingen doen van zelf waargenomen nesten.
